Werken conform prestatiebeginsel

Werken conform prestatiebeginsel betekent in de praktijk dat de aannemer verantwoordelijk is voor ontwerp, uitvoering, vergunningnaleving, overleg/afstemming met omgeving etc. Deze totale verantwoordelijkheid voor de aannemer wordt gekoppeld aan een betalingsregeling waarbij de termijnbetalingen achteraf plaatsvinden nadat is vastgesteld of de aannemer volledig heeft voldaan aan het beoogde (tussentijdse) resultaat. De betalingsregeling vormt op deze wijze een financiŽle borging voor de opdrachtgever.

 

Door uitvoering van werken op basis van het prestatiebeginsel worden kostenbepalende criteria organisatie, kennis en kunde en inventiviteit zo gunstig mogelijk samengebracht.

 

Ter toelichting: het prestatiebeginsel bij bodemsaneringen

Bodemsaneringen worden uitgevoerd door aannemende partijen behorend tot de volgende twee uiterste categorieŽn:

1.      aannemers die zich bedienen van conventionele technieken als ontgraving van grond en onttrekking van grondwater waarna reiniging c.q. verwerking geschiedt, op locatie dan wel elders;

2.      aannemers die door het toepassen van in-situ technieken de bodem gebruiken als reactorvat, de in-situ sanering. Verplaatsing van grond- en grondwater wordt hierbij tot een minimum beperkt.

 

Voor aanbesteders zijn veelal de prijsbepalende factoren van doorslaggevend belang in de keuze om te komen tot de contractvorm, de aanbesteding en de aannemer.

De prijs van saneringswerken die vallen in bovenomschreven categorie 1 worden enerzijds sterk bepaald door het organisatorisch talent van de aannemende aannemer en anderzijds door kosten van derden. De prijs van saneringswerken die vallen in bovenomschreven categorie 2 - de in-situ saneringen - worden veelal bepaald door de kennis en kunde van de aannemer van geohydrologische en bodemchemische processen en de inventiviteit om met minimale middelen een maximaal resultaat te bereiken.

 

Op basis van evaluaties van - in de periode tot halverwege de jaren negentig - uitgevoerde bodemsaneringen, is vooral duidelijk geworden dat wij met ons allen niet in staat zijn gebleken voldoende aansluiting te vinden bij de door de aannemende aannemers gebezigde technieken. Enerzijds had dit te maken met het nog niet zover zijn van de juiste technieken van de aannemers, en anderzijds met het sterke gevoel bij adviseurs en opdrachtgevers dat zij sturing moeten geven aan het ontwerp en de uitvoering van een sanering.

 

De aannemende markt heeft zich veranderd waarbij het toepassen van in-situ bodemsaneringstechnieken vaker de voorkeur krijgt en verdient. Een andere aanpak door opdrachtgevers sluit hierbij aan.

 

Voordelen bij uitvoering van saneringswerken op basis van het prestatiebeginsel, ten opzichte van een traditioneel bouwproces, zijn de volgende.

ō      Een functionele, in situ saneringsvariant past goed in de beleidsvernieuwing en het kabinetsstandpunt waarin ruimte is geschapen voor optimalisatie van saneringsinspanning en -resultaat. De traditionele beleidsdoelstelling "multi-functioneel saneren tenzij" is ingeruild voor "functioneel saneren", gebaseerd op de actuele of beoogde gebruiksfuncties van het terrein. Gestreefd wordt naar een maatschappelijk passende, maar sobere saneringsaanpak en zo een doelmatige besteding van schaarse middelen. Om hieraan te blijven voldoen is het aanboren en bundelen van theoretische kennis en praktijkervaringen uit de markt onontbeerlijk. Inventieve ideeŽn worden door partijen eerder vermarkt als dit enerzijds andersoortig en interessant werk oplevert voor de veelal gespecialiseerde aannemers en anderzijds dit leidt tot besparingen van kosten voor opdrachtgevers.

ō      Doordat de aannemer verantwoordelijk is voor zijn eigen ontwerp en uitvoering, en het bereiken van (tussentijds) resultaat samenhangt met de betalingsregeling, is de aannemer als eerste zelf gebaat bij het regelmatig evalueren van de maatregelen en het tijdig nemen van passende maatregelen. In de praktijk komt dit neer op het toepassen van het zogenaamde cyclisch ontwerpen waarmee wordt gestuurd op het saneringsresultaat. De opdrachtgever krijgt hiermee uiteindelijk meer waar voor zijn geld.

ō      Een vaste aanneemsom met garantstelling door de aannemer. De opdrachtgever kan zijnfinanciŽle verplichtingen en zijn reserveringen beter afstemmen op de onderhanden werken. Het niet behalen van tussentijdse resultaten leidt tot het stopzetten van betalingen en in het uiterste geval tot contractontbinding. Het risico op nazorg is evenals bij conventionele bestekken aanwezig doch van een hele andere orde: de aannemer gaat immers vergaande verplichtingen aan waarbij in het uiterste geval dient te worden voorzien in een fall-back scenario bestaande uit nazorg.

ō      De begeleiding en het toezicht op het werk blijft beperkt tot controle op resultaat en gestelde randvoorwaarden. In de praktijk betekent dit dat er geen dagelijks toezicht (nodig) is en dat door middel van audits wordt getoetst of de aannemer het verplichte resultaat haalt.